Fiscus doet greep in spaarpot waarborgfondsen

Source: fd.nl

De goed gevulde spaarpotten van waarborgfondsen zijn in het vizier gekomen van de Belastingdienst.

Diverse fondsen, waaronder het Waarborgfonds voor de Zorg (WFZ) en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw, zijn, na jaren te zijn vrijgesteld, aangeslagen voor vennootschapsbelasting. De aanslagen lopen op tot tientallen miljoenen euro’s. De fondsen weigeren echter te betalen, zo blijkt uit de jaarverslagen van de fondsen. Blauwe envelop Nederland kent een aantal waarborgfondsen; ze hebben tot doel maatschappelijke instellingen als scholen, woningcorporaties en sportclubs gemakkelijker aan bankleningen te laten komen. De maatschappelijke instelling betaalt een premie aan het fonds, en in ruil daarvoor stelt dat fonds zich garant voor het betalen van de lening in geval van faillissement. In sommige sectoren is deelname aan zo’n fonds verplicht. De fondsen hebben spaarpotten om hun garantierisico’s op te vangen, variërend van tientallen tot honderden miljoenen euro’s. Jarenlang hoefden ze hierover geen belasting te betalen, maar bij een aantal plofte afgelopen jaar ineens toch een blauwe envelop op de mat. Zo moet het WFZ met terugwerkende kracht tot en met het jaar 2007 in totaal ruim € 33 mln betalen en kreeg het Waarborgfonds HBO een aanslag over 2012 van € 265.000. Geen politiek besluit Onduidelijk is waarom de Belastingdienst van standpunt is gewijzigd. Volgens een woordvoerder van het ministerie van Financiën is er geen sprake van een politiek besluit, bijvoorbeeld op initiatief van de Tweede Kamer, maar zijn de individuele belastinginspecteurs zelf tot het versturen van aanslagen overgegaan. Het criterium voor wel of niet moeten betalen is of een fonds winst of doorlopende overschotten behaalt, stelt Financiën in antwoord op vragen. Is dat het geval, dan kan er volgens de geldende regels worden aangeslagen. Weigeren te betalen Feit is dat niet alle fondsen een belasting­aanslag hebben gekregen. De waarborgfondsen voor de Kinderopvang en Sport zijn nog altijd vrijgesteld van het betalen van vennootschapsbelasting, net als het Waarborgfonds Eigen Woning, dat uitvoerder is van de Nationale Hypotheekgarantie. Ook het Nationaal Restauratiefonds heeft geen blauwe envelop gezien. Degene die wel moeten betalen, kregen aanslagen over verschillende periodes. Het Waarborgfonds voor de Zorg is met terugwerkende kracht aangeslagen, terwijl de onderwijsfondsen op papier hebben staan dat zij tot en met 2011 waren vrijgesteld. Het fonds van de woningcorporaties ontvangt al sinds 2008 aanslagen, die het ­weigert te betalen. 'Principe' Bestuursvoorzitter Gijs Bak van het HBO-fonds stelt dat ook zijn fonds zeker niet van plan is te betalen. ‘We zijn in 1993 opgericht en al die tijd zijn we vrijgesteld geweest. Er is niets veranderd aan onze ­situatie. Waarom zouden we dan nu ineens wel moeten betalen?’ Het HBO-fonds wordt per eind dit jaar opgeheven en is op dit moment bezig het opgebouwde vermogen uit te keren aan de scholen. Geld dat naar de fiscus gaat, is dus geld dat een school nu niet terugkrijgt, zegt de bestuursvoorzitter. Bak: ‘Op het hele vermogen van € 59 mln valt een aanslag van een paar ton wel mee, maar het gaat om het principe.’ Overheid als achtervang Ook het Waarborgfonds voor de Zorg en het fonds voor beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (Bve) weigeren hun aanslagen te voldoen. Allemaal denken de fondsen zo sterk te staan in hun strijd met de Belastingdienst dat ze ook geen geld apart hebben gezet voor geval ze toch moeten betalen, blijkt uit hun jaarverslagen. Bak: ‘Als het moet vechten we dit uit tot aan de Hoge Raad.’ Opmerkelijk is dat de overheid bij twee van de betrokken fondsen zelf als achtervang fungeert. Wanneer de schade bij een faillissement van een woningcorporatie of ziekenhuis zo groot is dat de betreffende fondsen onvoldoende geld hebben, dan springt de overheid bij. Oftewel, met de belastingaanslagen neemt de fiscus een hap uit een fonds waardoor de garantierisico’s voor de overheid toenemen.