De schoonste gascentrale van Nederland staat stil

Source: fd.nl

De gloednieuwe en €652 mln kostende Enecogen gascentrale in het Rotterdamse Europoort staat een jaar na de feestelijke opening alweer stof te vergaren.

De tot ‘Nederlands schoonste’ uitgeroepen gascentrale is het jongste en meest prominente slachtoffer van de ongekende opmars van steenkool en windenergie als dominante stroomopwekkers in de Nederlandse energiemarkt. Dat blijkt uit cijfers van de mede-eigenaar van de Enecogen centrale, het Deense Dong. Samen met de Nederlandse stroomleverancier Eneco bouwde dat bedrijf het complex om maximaal 1,4 miljoen huishoudens van elektriciteit te kunnen voorzien. Beide financierden de helft van het ambitieuze project en hebben elk een centrale in het complex. Voor Eneco, dat in Nederland 2,2 miljoen klanten bedient, betekende het een van de grootste investeringen in de bedrijfsgeschiedenis. Slechts 15% van de tijd actief Volgens Dong heeft zijn deel van het complex vorig jaar slechts 0,6 terawattuur aan stroom geproduceerd. Dat komt er omgerekend op neer dat het in 2012 1379 uur heeft aangestaan, op een totaal van 8760 mogelijke draaiuren. Het betekent dat de centrale 15% van de tijd stroom heeft opgewekt. Ondanks de hoge verwachtingen bij de bouw leverde het een teleurstellende 0,5% van de Nederlandse stroomconsumptie. Eneco, dat aanstaande donderdag zijn jaarcijfers publiceert, wil niet zeggen hoevaak zijn deel van de centrale heeft aangestaan. In theorie kan een van de twee onderdelen op op volle kracht draaien, terwijl de ander uitstaat. Een woordvoerder van Eneco geeft echter wel aan dat Eneco bij de centrale ‘voor dezelfde uitdaging’ staat als partner Dong. Duitse windenergie en goedkope steenkool De situatie van de Enecogen centrale geeft haarscherp de verziekte verhoudingen op de Nederlandse energiemarkt weer. Nederland importeert steeds meer goedkope stroom die afkomstig is uit gesubsidieerde Duitse windparken. Tegelijkertijd zorgt de lage prijs van steenkool ervoor dat de relatief vervuilende kolencentrales worden ingeschakeld als er extra capaciteit nodig is. Door de lage kosten kunnen deze centrales op bepaalde tijden winstgevend stroom produceren, bijvoorbeeld in de avonduren. De Nederlandse kolencentrales draaien daardoor momenteel op hun maximum, een ontwikkeling die nog wordt versterkt door het in Duitsland spotgoedkope bruinkool. Vooral Essent-eigenaar RWE is een grote aanjager van bruinkool, dat het onder de merknaam 'Lignite Energy' ook internationaal uitrolt. Gascentrales zijn ondertussen het kind van de rekening van deze ontwikkeling. De spotprijzen op de Nederlandse stroommarkt, ofwel een bedrag dat producenten kunnen krijgen voor de opgewekte stroom, noteren €45 a€50 per megawattuur. Bedrijven als Nuon, Essent en Eneco betalen echter meer dan €50 voor het gas om die stroom mee op te kunnen wekken. Nuon heeft recent daarom noodgedwongen €1 mrd afgeboekt op zijn centrales. Flexibele centrale De situatie van de Enecogen centrale is extra pijnlijk, omdat deze juist gebouwd is om ingeschakeld te worden als windmolenparken het door gebrek aan wind laten afweten. Hij kan binnen 20 minuten worden aangezet en is gebouwd om dat in een periode van 25 jaar zo’n kleine 300 keer per jaar te doen. Daarmee is de centrale veel malen flexibeler dan een kolencentrale. Eneco wil niet zeggen of het moet afboeken op zijn centrale. Marktpartijen houden er rekening mee dat het onontkoombaar is dat meerdere gascentrales in Nederland uit de vaart worden genomen. De vraag is welke partij dat uiteindelijk gaat doen en dus de pijn gaat nemen. Momenteel werkt de Sociaal-Economische Raad (SER) samen met de energiesector onder meer aan een mogelijk oplossing voor het probleem dat gascentrales structureel onrendabel dreigen te worden. LNG-contract Voor Eneco is de Enecogen centrale overigens niet de enige recente tegenvaller. Het huurt -net als Dong- jarenlang capaciteit in de Rotterdamse Gate Terminal om lng op te slaan en te distribueren naar zijn klanten. Dong noemt dat contract 'knellend' door de overcapaciteit in de Nederlandse markt voor lng-capaciteit en boekt er ruim €70 mln op af.