Computersysteem tegen fraudeurs levert weinig op

Source: fd.nl

November 2012 meldde deze krant dat een nieuw computersysteem om fraudeurs op te sporen niet tot nauwelijks werkt. Gisteren gaf minister Opstelten openheid van zaken.

Zestien risicomeldingen in anderhalf jaar. dat is het resultaat van Radar, het geautomatiseerde computersysteem van het ministerie van Veiligheid en Justitie. de Tweede Kamer was aanvankelijk beloofd dat Radar jaarlijks duizenden risicomeldingen zou doorgeven. Later werd dat teruggeschroefd tot enkele honderden.

Uit onderzoek van deze krant bleek eind vorig jaar dat Radar niet op 1 juli 2011 maar pas op 9 januari 2012 is gaan draaien. En dat nog beperkt. Sinds 9 januari zou het systeem, slechts ‘een tiental’ risicomeldingen’ aan toezichthouders en opsporingsdiensten hebben verstrekt. dit bleek uit antwoorden van het ministerie op vragen van het Fd. Bovendien bleek uit het Fd-onderzoek dat een aantal notoire faillissementsfraudeurs, ondanks een strafblad en privéfaillissementen, ongehinderd bijna honderd rechtspersonen had kunnen oprichten. dit alles was voor de Tweede Kamer reden om een overleg met minister Opstelten aan te vragen.

Tijdens dat overleg, in december 2012, meldde de bewindsman dat Radar wel degelijk had gewerkt en dat er maar liefst 650 risicomeldingen waren afgegeven. de Kamerleden Sharon Gesthuizen (SP) en Jeroen Recourt (PvdA) plaatsten vraagtekens bij dat getal. Volgens hen was dat cijfer vervuild en had Opstelten de reguliere verzoeken om informatie van bijvoorbeeld de politie en de Belastingdienst meegeteld.

Gisteren gaf Opstelten in een brief aan de Kamer openheid van zaken. Uit de brief blijkt inderdaad dat Radar het eerste halve jaar niet heeft gefunctioneerd. ‘de oplevering was vertraagd’, schrijft de minister. In die begintijd heeft de dienst Justis (waar Radar onder zou vallen) wel gereageerd op binnenkomende verzoeken van bijvoorbeeld de Autoriteit Financiële Markten, de Inspectie van Sociale Zaken en Welzijn en de politie.

Het ging om 26 verzoeken. de bedoeling van Radar was juist dat dit systeem zelfstandig risicomeldingen zou genereren en vervolgens zou melden bij deze diensten. dat is het eerste halve jaar dus niet gebeurd.

Op 9 januari is een eerste versie van Radar in gebruik genomen.

Eind 2012 had het systeem zestien risicomeldingen gegenereerd.

‘Uit het onderzoek van het Fd bleek al dat Radar niet goed functioneert maar het is nog een tikkeltje erger dan we dachten’, reageert Sharon Gesthuizen van de SP. Zij vindt een aantal van zestien zelfstandig verstrekte risicomeldingen in anderhalf jaar tijd veel en veel te weinig. ‘Aan de andere kant: het lage aantal hoeft ook niet te verbazen. Niet voor niets vond het Fd dat notoire fraudeurs ongehinderd tientallen bv’s hebben kunnen oprichten.’

Jeroen Recourt (PvdA) vindt zestien risicomeldingen ‘uiterst teleurstellend’.

‘Van een ambitieus plan als Radar had meer mogen worden verwacht. Het heeft tot nu toe absoluut niet opgeleverd wat het had moeten opleveren.’ Recourt vreest voor de toekomst van het project: ‘Je zou denken dat de minister nu extra energie in dit systeem gaat steken, maar in zijn brief lees ik hier niets over.’

Uit de brief van minister Opstelten blijkt ook dat Radar in de periode januari- oktober 2012 619 tussentijdse risicomeldingen heeft gegenereerd. die tussentijdse meldingen worden altijd handmatig gecontroleerd. Na controle bleven van die 619 tussentijdse meldingen slechts twaalf definitieve risicomeldingen over.

‘daaruit blijkt dat men op het ministerie nog altijd niet de juiste parameters heeft’, zegt een bron die het systeem goed kent. ‘Radar werkt als een soort spamfilter. En dat is nog niet goed afgesteld.’ Recentelijk plaatste het ministerie advertenties voor nieuwe systeembeheerders en programmeurs.

Met de ontwikkeling van Radar werd begin deze eeuw begonnen.

Aanvankelijk zou het systeem € 3,5 mln kosten. Bij de ontwikkeling liepen de bouwers tegen zulke grote problemen aan dat de invoeringsdatum van Radar tot drie keer toe met een half jaar moest worden uitgesteld. Begin 2012 waren de kosten van het systeem opgelopen tot € 18,5 mln. Opstelten verwacht dat Radar in 2013 meer risicomeldingen zal verstrekken.